ماژول های فیبر نوری سیسکو – Cisco Transceiver Modules

ماژول فیبر نوری سیسکو همان قطعه‌ای است که پورت سوئیچ یا روتر را به کابل فیبر (یا گاهی مس) وصل می‌کند. بدون شناخت درست فیبر، طول‌موج، Form Factor و سازگاری پلتفرم، یا لینک بالا نمی‌آید یا بعد از چند ماه مجبور به تعویض زیرساخت می‌شوید. این مطلب با تمرکز روی کلیدواژه ماژول های فیبر نوری سیسکو نوشته شده است. در این راهنمای جامع، از استانداردهای فیبر Single/Multi و OM1 تا OM5 شروع می‌کنیم، Multiplexing و رنگ‌ها را مرور می‌کنیم، بعد تک‌تک خانواده‌های GBIC، XENPAK، X2، XFP، SFP، SFP+، SFP28، QSFP+، QSFP28، QSFP56، QSFP-DD، OSFP، CFP/CPAK و کابل‌های DAC/AOC را با جزئیات فنی، فاصله، پهنای باند، رنگ ماژول، دستگاه‌های پشتیبان و مثال عملی Use Case توضیح می‌دهیم — بر اساس دیتاشیت‌ها و ماتریس سازگاری رسمی Cisco.

هدف این مطلب این است که بعد از خواندن، هر ماژول فیبر نوری سیسکوی رایج را بشناسید: کارش چیست، کجا استفاده می‌شود، و روی چه تجهیزاتی پشتیبانی می‌شود. مرجع سازگاری نهایی همیشه Cisco Optics-to-Device Compatibility Matrix است.

فیبر نوری چیست و چرا برای شبکه سیسکو مهم است؟

فیبر نوری سیگنال را با نور جابه‌جا می‌کند، نه با جریان الکتریکی روی مس. در شبکه‌های سیسکو از Access گیگابیت تا Spine صد/چهارصد گیگ، انتخاب فیبر درست (قطر هسته، درجه OM/OS، کانکتور LC/MPO) مستقیماً تعیین می‌کند کدام ماژول سیسکو را باید بخرید. دو خانواده اصلی داریم:

• Single-Mode Fiber (SMF) — هسته حدود ۹ میکرون؛ معمولاً روکش زرد؛ فاصله‌های بلند با لیزر ۱۳۱۰/۱۵۵۰ نانومتر.
• Multi-Mode Fiber (MMF) — هسته ۵۰ یا ۶۲٫۵ میکرون؛ روکش نارنجی/آبی‌سبز (Aqua)؛ فاصله کوتاه داخل ساختمان و دیتاسنتر با VCSEL حدود ۸۵۰ نانومتر.

استانداردهای فیبر Multi-Mode: OM1 تا OM5

طبق ISO/IEC 11801 و مستندات سیسکو درباره OM4/OM5، کلاس‌های رایج این‌ها هستند:

کلاس	هسته	رنگ روکش رایج	پهنای باند تقریبی	کاربرد عملی با ماژول سیسکو
OM1	۶۲٫۵ µm	نارنجی	پایین	شبکه‌های قدیمی ۱G؛ با ۱۰G محدود (مثلاً چند ده متر با SR)
OM2	۵۰ µm	نارنجی	متوسط	۱G خوب؛ ۱۰G کوتاه
OM3	۵۰ µm Laser-Optimized	Aqua	۲۰۰۰ MHz·km @۸۵۰nm	۱۰G تا ~۳۰۰m با SFP-10G-SR؛ ۴۰/۱۰۰G SR موازی
OM4	۵۰ µm	Aqua	~۴۷۰۰ MHz·km @۸۵۰nm	۱۰G تا ~۴۰۰m؛ ۴۰G SR تا ۱۵۰m؛ ۱۰۰G SR4 تا ۱۰۰m
OM5	۵۰ µm Wideband	معمولاً سبز لیمویی	بهینه برای چند طول‌موج SWDM	برای بیشتر ماژول‌های تک‌طول‌موج ۸۵۰nm سیسکو مزیت فاصله نسبت به OM4 ندارد

مثال عملی: در یک دیتاسنتر ایرانی که بین دو رک Leaf و Spine فاصله ۸۰ متر است و کابل OM3 دارید، برای لینک ۴۰G می‌توانید QSFP-40G-SR4 یا BiDi بگذارید؛ اگر بخواهید همان فیبر دوبلکس قدیمی ۱۰G را برای ۴۰G نگه دارید، QSFP-40G-SR-BD دقیقاً برای همین Use Case ساخته شده است.

فیبر Single-Mode: OS1 / OS2 و فاصله‌های بلند

فیبر سینگل‌مود استاندارد G.652 پایه اکثر ماژول‌های LR/ER/ZR سیسکو است. OS2 معمولاً برای لینک‌های outdoor/بلند با افت کمتر به کار می‌رود. رنگ ژاکت تقریباً همیشه زرد است.

مثال عملی: اتصال دو ساختمان دانشگاه با فاصله ۸ کیلومتر روی فیبر زرد SMF → ماژول‌هایی مثل GLC-LH-SMD (۱G تا ۱۰km) یا SFP-10G-LR (۱۰G تا ۱۰km). اگر فاصله ۳۵ کیلومتر باشد، باید سراغ ER (حدود ۴۰km) بروید نه LR.

طول‌موج (Wavelength)؛ نور در چه رنگی حرکت می‌کند؟

طول‌موج	فیبر معمول	نمونه ماژول سیسکو
۸۵۰ nm	MMF	GLC-SX-MMD ، SFP-10G-SR ، QSFP-40G-SR4 ، QSFP-100G-SR4
۱۳۱۰ nm	SMF (گاهی MMF با LRM)	GLC-LH-SMD ، SFP-10G-LR ، QSFP-40G-LR4
۱۵۵۰ nm	SMF بلند	GLC-ZX-SMD ، SFP-10G-ER/ZR
۱۲۷۰/۱۳۳۰ nm جفت	SMF BiDi تک‌رشته	GLC-BX-* ، SFP-10G-BX*
۱۴۷۰–۱۶۱۰ nm (گام ۲۰nm)	SMF CWDM	CWDM-SFP-* ، CWDM-SFP10G-*
شبکه ITU C-band	SMF DWDM	DWDM-SFP ، DWDM-SFP10G ، ZR/ZR+ منسجم

انواع Multiplexing: BiDi، CWDM، DWDM، PSM، LR4

• BiDi / BX : دو طول‌موج روی یک رشته فیبر؛ جفت Upstream/Downstream لازم است. صرفه‌جویی فیبر در Campus.
• CWDM : تا ۸ کانال رایج سیسکو با فاصله ۲۰nm (۱۴۷۰ تا ۱۶۱۰)؛ مناسب مترو و Campus بدون آمپلی‌فایر پیچیده.
• DWDM : کانال‌های متراکم ITU؛ برای مسافت خیلی بلند و ظرفیت بالا؛ گاهی Tunable.
• LR4 / CWDM4 / PSM4 : در ۴۰/۱۰۰G چهار Lane نوری داخل یک ماژول multiplex می‌شوند (LC دوبلکس یا MPO موازی).
• Parallel SR4 : چهار فیبر ارسال + چهار دریافت روی MPO-12؛ بدون WDM طول‌موجی.

مثال عملی CWDM: هشت شعبه روی یک جفت فیبر زرد بین دو نقطه شهر؛ روی هر سر یک OADM/MUX پسیو سیسکو و هشت عدد CWDM-SFP با رنگ‌های مختلف (خاکستری تا قهوه‌ای) برای کانال‌های ۱۴۷۰ تا ۱۶۱۰.

رنگ کابل فیبر و رنگ ماژول (Bail Clasp)

رنگ ژاکت کابل

• زرد ≈ Single-Mode
• نارنجی ≈ OM1/OM2
• Aqua ≈ OM3/OM4
• سبز لیمویی ≈ اغلب OM5

رنگ دستگیره/لیبل ماژول سیسکو

رنگ Bail یک راهنمای سریع است، نه استاندارد مطلق؛ همیشه Part Number را بخوانید. الگوهای رایج صنعت و مستندات سیسکو:

رنگ تقریبی	معنی رایج	نمونه
مشکی	SX مالتی‌مود ۱G	GLC-SX-MMD
آبی	LX/LH یا LR سینگل‌مود ۱۳۱۰	GLC-LH-SMD ، SFP-10G-LR
سبز / زرد	ZX یا ZR بلند	GLC-ZX-SM ، SFP-10G-ZR
بژ	اغلب SR مالتی‌مود ۱۰G	SFP-10G-SR
قرمز	گاهی ER	SFP-10G-ER
رنگ‌های CWDM	هر کانال یک رنگ	۱۴۷۰ خاکستری … ۱۶۱۰ قهوه‌ای

CWDM nm	رنگ رسمی سیسکو (SFP)
1470	Gray
1490	Violet
1510	Blue
1530	Green
1550	Yellow
1570	Orange
1590	Red
1610	Brown

سیر تکامل Form Factor ماژول فیبر نوری سیسکو

Form Factor	سرعت رایج	وضعیت	یادداشت
GBIC	۱G	قدیمی	بزرگ؛ جای خود را به SFP داد
XENPAK / X2	۱۰G	میراثی	روی کارت‌های قدیمی Catalyst/7600
XFP	۱۰G	میراثی/نوری	بزرگ‌تر از SFP+
SFP	۱۰۰M/۱G/۲٫۵G	فعال	استاندارد Access
SFP+	۱۰G	فعال	هم‌اندازه SFP
SFP28	۲۵G	فعال	نکسوس Leaf مدرن
SFP56	۵۰G	فعال	سرویس‌دهنده/دیتاسنتر
QSFP+	۴۰G	فعال	۴ Lane ده گیگ
QSFP28	۱۰۰G	فعال	استاندارد Spine/Leaf
QSFP56	۲۰۰G	فعال	AI/HPC
QSFP-DD / OSFP	۴۰۰G/۸۰۰G	فعال	نسل جدید AI و Core
CFP / CFP2 / CPAK	۴۰/۱۰۰G	خاص/میراثی	عمدتاً روتر و کارت‌های خاص

GBIC؛ نسل اول ماژول گیگابیت سیسکو

GBIC (Gigabit Interface Converter) فرم‌فاکتور اولیه ۱G بود با کانکتور SC. مدل‌هایی مثل WS-G5484 (SX) و WS-G5486 (LX) و CWDM-GBIC. امروز تقریباً فقط روی تجهیزات خیلی قدیمی دیده می‌شود.

Use Case: نگهداری یک Catalyst 3500/6500 قدیمی در کارخانه که هنوز GBIC دارد و نمی‌خواهید شاسی را عوض کنید — تا زمان مهاجرت به SFP.

ماژول SFP گیگابیت سیسکو (۱G)

SFP یا Mini-GBIC، hot-swappable است و روی اکثر سوئیچ‌های Catalyst، روترهای ISR/ASR و برخی پورت‌های نکسوس پشتیبانی می‌شود.

پارت	استاندارد	فیبر/مدیا	طول‌موج	فاصله تقریبی	دستگاه‌های نمونه
GLC-SX-MMD	1000BASE-SX	MMF	۸۵۰	تا ۵۵۰m (OM2/OM3)	Catalyst 2960/9200/9300 ، ISR ، Nexus 3K/9K با پورت ۱G
GLC-LH-SMD	1000BASE-LX/LH	SMF (و MMF با MCP)	۱۳۱۰	تا ۱۰km SMF	همان خانواده + لینک بین ساختمان
GLC-EX-SMD	EX	SMF	۱۳۱۰	~۴۰km	Campus گسترده
GLC-ZX-SMD	ZX	SMF	۱۵۵۰	~۷۰–۸۰km	لینک شهری بلند
GLC-T / GLC-TE	1000BASE-T	مس RJ45	—	۱۰۰m	وقتی پورت SFP دارید ولی کابل مسی می‌خواهید
GLC-BX-U / D	BiDi	SMF تک‌رشته	۱۳۱۰/۱۴۹۰	۱۰km	صرفه‌جویی فیبر بین دو سایت
CWDM-SFP-xxxx	CWDM	SMF	۱۴۷۰–۱۶۱۰	تا ده‌ها km بسته به باجت نوری	با MUX پسیو سیسکو
DWDM-SFP-xxxx	DWDM	SMF	ITU	بسیار بلند	اسپاین اپتیکال / SP

مثال عملی: سوئیچ Catalyst 9300 در طبقه ۵ به Core با فیبر Aqua OM3 داخل ساختمان → GLC-SX-MMD. اگر همان لینک به ساختمان روبه‌رو با فیبر زرد ۲ کیلومتری باشد → GLC-LH-SMD.

XENPAK، X2 و XFP؛ نسل‌های ۱۰ گیگ قدیمی

قبل از SFP+، سیسکو برای ۱۰G از فرم‌فاکتورهای بزرگ‌تر استفاده می‌کرد:

• XENPAK : بزرگ؛ روی برخی لاین‌کارت‌های قدیمی.
• X2 : کوچک‌تر از XENPAK؛ روی Catalyst 4500/6500 و مشابه.
• XFP : هنوز در بعضی روترها و تجهیزات نوری ONS دیده می‌شود؛ از نظر نوری با SFP+ روی لینک سازگار است.

طبق دیتاشیت SFP+ سیسکو، ماژول‌های ۱۰GBASE SFP+ می‌توانند از نظر نوری با XENPAK/X2/XFP روی همان لینک interoperate کنند — به شرط استاندارد یکسان (مثلاً هر دو SR یا هر دو LR).

Use Case: کارت قدیمی WS-X6708-10GE با X2-10GB-SR را به یک Nexus جدید با SFP-10G-SR وصل می‌کنید؛ فیبر OM3 بین آن‌ها لینک را برقرار می‌کند.

ماژول SFP+ ده گیگ سیسکو

پارت	نوع	فیبر	فاصله کلیدی	نکته
SFP-10G-SR / SR-S	SR	MMF	OM3 ~۳۰۰m ، OM4 ~۴۰۰m	پرکاربردترین ۱۰G دیتاسنتر؛ S-Class بدون FCoE
SFP-10G-LRM	LRM	MMF قدیمی / SMF	تا ۲۲۰m MMF ؛ ۳۰۰m SMF	روی OM1/OM2 گاهی Mode Conditioning لازم است
SFP-10G-LR / LR-S	LR	SMF	۱۰km	Campus و DCI کوتاه
SFP-10G-ER / ER-S	ER	SMF	۴۰km	مترو
SFP-10G-ZR / ZR-S	ZR	SMF	~۸۰km	طبق مشخصات سیسکو (نه صرفاً IEEE)
SFP-10G-T-X	مس	Cat6A/7	۳۰m در ۱۰G	داخل رک بدون فیبر
SFP-10G-BX*	BiDi	SMF تک‌رشته	۱۰ یا ۴۰km	جفت U/D لازم است
FET-10G	FEX	OM3/OM4	تا ۱۰۰m	فقط لینک Fabric Extender به Parent نکسوس
DAC Twinax	مس مستقیم	—	۱–۱۰m	داخل رک ارزان
AOC	اکتیو نوری	—	تا ده‌ها متر	سبک‌تر از مس ضخیم

پلتفرم‌های رایج: Catalyst 9000 (آپلینک)، Nexus 3000/9000، ASR/ISR با پورت ۱۰G، UCS VIC، برخی WLC و فایروال‌ها — همیشه با TMG Matrix چک شود.

مثال عملی: سرور ۱۰G با SFP+ به ToR نکسوس در همان رک با کابل DAC سه متری؛ بین دو سالن با ۵ کیلومتر SMF → دو عدد SFP-10G-LR.

ماژول SFP28 بیست‌وپنج گیگ سیسکو (Cisco 25GBASE)

طبق دیتاشیت رسمی Cisco 25GBASE SFP28، این خانواده برای دیتاسنتر و HPC با چگالی بالا و مصرف کم طراحی شده و با IEEE 802.3by / 802.3cc سازگار است. FEC روی پورت میزبان حیاتی است: برای بسیاری از لینک‌های ۲۵G باید RS-FEC (و در برخی کابل‌ها BASE-R/FC-FEC) فعال باشد.

پارت	نوع	فیبر/مدیا	فاصله کلیدی	یادداشت
SFP-H25G-CU1M تا CU5M	DAC پسیو CR1	مس	۱ تا ۵ متر	۱–۲m بدون FEC؛ ۲٫۵–۳m با BASE-R FEC؛ ۴–۵m با RS-FEC
SFP-25G-AOC1M تا AOC10M	AOC	نوری اکتیو	۱ تا ۱۰ متر	نیاز به BASE-R یا RS-FEC
SFP-25G-SR-S	SR	MMF ۸۵۰nm	۷۰m OM3 / ۱۰۰m OM4/OM5	RS-FEC؛ رنگ Bail بژ؛ تا ۱٫۲W
SFP-25G-SL	Short Link	MMF	۲۰m OM3 / ۳۰m OM4	RS-FEC؛ Bail بنفش
SFP-10/25G-CSR-S	CSR دو سرعته	MMF	تا ۳۰۰/۴۰۰m OM3/OM4 در ۱۰ و ۲۵G	در ۲۵G برای برد کامل RS-FEC؛ بدون FEC فقط ۳۰/۵۰m
SFP-10/25G-LR-S	LR دو سرعته	SMF ۱۳۱۰	۱۰km در ۱۰ و ۲۵G	RS-FEC در ۲۵G؛ Bail آبی
SFP-10/25G-LR-I	LR صنعتی	SMF	۱۰km (تا ۱۵km engineered با loss<۹٫۳dB)	دما −۴۰ تا ۸۵°C؛ پشتیبانی CPRI options 7–10
SFP-10/25G-BXD-I / BXU-I	BiDi ۱۰/۲۵G	SMF تک‌رشته	۱۰km	جفت D/U؛ Tx ۱۳۳۰/۱۲۷۰nm؛ Industrial
SFP-25G-ER-I	ER صنعتی	SMF	۴۰km	RS-FEC؛ لینک >۳۰km engineered
SFP-25G-BX40D-I / BX40U-I	BiDi BR40	SMF تک‌رشته	۴۰km	جفت ۱۳۱۴/۱۲۸۹nm؛ Industrial؛ تا ۱٫۹W

گارانتی رسمی سیسکو برای این خانواده: ۵ سال استاندارد. پشتیبانی FCoE روی بسیاری از DAC/AOC و ماژول‌های SR/CSR/LR با نرم‌افزار میزبان مناسب. کانکتور نوری: Dual LC/PC (نه APC). مرجع سازگاری: TMG Compatibility Matrix.

مثال عملی: Leaf نکسوس ۹۳۱۸۰YC-FX به سرور ۲۵G با SFP-25G-SR-S روی OM4 حدود ۸۰ متر؛ برای لینک بین دو سالن روی فیبر زرد ۱۰ کیلومتری → SFP-10/25G-LR-S با RS-FEC. اگر فقط یک رشته فیبر دارید → جفت BXD-I / BXU-I.

ماژول SFP56 پنجاه گیگ سیسکو (Cisco 50GBASE)

طبق صفحه پشتیبانی Transceiver Modules و دیتاشیت 50GBASE SFP56، سیسکو خانواده ۵۰G را برای سرورهای نسل جدید، NG networks و breakout از پورت‌های ۴۰۰G (مثلاً ۸×۵۰G از QDD-400G-SR8) عرضه می‌کند. فرم‌فاکتور SFP56 از نظر فیزیکی نزدیک SFP28 است ولی الکتریکال/نوری برای ۵۰G (اغلب PAM4) است.

Use Case: پورت ۵۰G روی سوئیچ/سرور، یا breakout از QSFP-DD به چند لینک ۵۰G داخل رک با کابل/ماژول سازگار. white paper سیسکو «The Key Role of 50G in Today’s NG Networks» همین نقش مهاجرتی ۵۰G را توضیح می‌دهد.

ماژول QSFP+ چهل گیگ سیسکو

پارت	کانکتور	فاصله/فیبر	کاربرد
QSFP-40G-SR4 / SR4-S	MPO-12	OM3 ۱۰۰m / OM4 ۱۵۰m	Spine-Leaf موازی
QSFP-40G-CSR4	MPO-12	OM3 ۳۰۰m / OM4 ۴۰۰m	SR گسترش‌یافته + breakout 4×10
QSFP-40G-SR-BD	LC دوبلکس	OM3 ۱۰۰m / OM4 ۱۵۰m	استفاده مجدد از فیبر ۱۰G دوبلکس
QSFP-40G-LR4 / LR4-S	LC	SMF ۱۰km	بین سالن‌ها / ساختمان
QSFP-40G-ER4	LC	SMF ۴۰km	مترو
FET-40G	MPO	OM3/OM4	لینک FEX
CVR-QSFP-SFP10G	آداپتر	—	گذاشتن SFP+ داخل پورت ۴۰G

مثال عملی: آپلینک Catalyst 9500 به Nexus Spine با QSFP-40G-SR4 روی MPO؛ یا اگر فقط فیبر LC دوبلکس OM4 دارید → BiDi.

ماژول QSFP28 صد گیگ سیسکو

پارت	توضیح کوتاه	فاصله	کانکتور
QSFP-100G-SR4-S	۴ Lane موازی MMF	۷۰m OM3 / ۱۰۰m OM4	MPO-12
QSFP-100G-SR1.2 / SRBD	BiDi روی دوبلکس MMF	تا ۱۰۰–۱۵۰m بسته به OM	LC
QSFP-100G-PSM4-S	موازی SMF	۵۰۰m	MPO-12
QSFP-100G-CWDM4-S	۴ طول‌موج	۲km SMF	LC
QSFP-100G-DR-S / FR-S	تک‌لان DR/FR	۵۰۰m / ۲km	LC
QSFP-100G-LR4-S / LR-S	۱۰km	۱۰km SMF	LC
QSFP-100G-ER4L / ZR4	بلند	۲۵–۴۰km / تا ~۸۰km	LC
DAC / AOC / 4x25G breakout	داخل رک	۱–۳۰m	—

پلتفرم‌ها: Nexus 9000 (۹۳۱۸۰، ۹۳۳۶C، ۹۳۶۴C، …)، Catalyst 9500/9600 با ماژول ۱۰۰G، ASR9K/NCS، برخی فایروال‌های بالا.

مثال عملی: Leaf نکسوس ۹۳۱۸۰YC-FX3 با شش آپلینک QSFP-100G-SR4 به Spine روی OM4 MPO؛ برای DCI دو کیلومتری بین دو دیتاسنتر → CWDM4 یا FR.

ماژول ۲۰۰ گیگ QSFP56 سیسکو

خانواده Cisco 200G QSFP56 کابل و ترنسیور برای لینک‌های ۲۰۰ گیگ و breakout از ۴۰۰G (مثل QDD-2Q200) را پوشش می‌دهد. در فابریک‌های AI/HPC و مهاجرت تدریجی از ۱۰۰G به ۴۰۰G، ۲۰۰G یک پله میانی رایج است.

مثال: پورت ۴۰۰G روی Spine با کابل QDD-2Q200-CU3M به دو پورت ۲۰۰G روی Leaf/NIC.

ماژول ۴۰۰ گیگ QSFP-DD سیسکو (جزئیات دیتاشیت)

طبق Cisco 400G QSFP-DD Cable and Transceiver Modules Data Sheet، پورت QSFP-DD با ماژول‌های پایین‌تر QSFP+/QSFP28/QSFP56 سازگار عقب‌رو است و بسیاری از ماژول‌ها قابلیت breakout دارند. استاندارد مرجع: QSFP-DD MSA CMIS، IEEE 802.3، OIF 56G PAM4، 100G Lambda MSA.

پارت	توضیح	کانکتور / فاصله	قدرت تقریبی
QDD-400-CUxM	DAC پسیو ۴۰۰G به ۴۰۰G	۰٫۵–۳ متر	~۱٫۵W هر سر
QDD-4ZQ100-CUxM	Breakout به ۴×۱۰۰G CR2	۱–۳ متر به ۴× QSFP56	~۱٫۵W
QDD-2Q200-CU3M	Breakout به ۲×۲۰۰G CR4	تا ۳ متر	~۱٫۵W
QDD-400-AOCxM	AOC	۱ تا ۳۰ متر	~۱۲W هر سر
QDD-400G-VR4	VR4 MMF	MPO-12 APC؛ ۵۰m OM4/OM5	~۱۲W
QDD-400G-SR8-S	۸ Lane موازی + breakout 8×50 / 2×200	MPO-16 APC؛ ۱۰۰m OM4	~۱۲W
QDD-400G-SR4.2-BD	BiDi موازی ۴×۱۰۰	MPO-12 UPC؛ ۱۰۰m OM4	~۱۲W
QDD-400G-BD	دوبلکس MMF BiDi	LC؛ ۱۰۰m OM5	~۱۲W
QDD-400G-DR4-S	DR4 موازی SMF	MPO-12 APC؛ ۵۰۰m	~۱۲W
QDD-4X100G-FR-S / LR-S	۴×۱۰۰G FR1/LR1	MPO-12؛ ۲km / ۱۰km	~۱۲W
QDD-400G-FR4-S	FR4 دوبلکس	LC؛ ۲km SMF	~۱۲W
QDD-400G-LR4-S	LR4-6	LC؛ ۱۰km SMF	~۱۲W
QDD-400G-LR8-S	LR8	LC؛ ۱۰km	~۱۳W
QDD-2X100-SR4 / CWDM4 / LR4	دو لینک ۱۰۰G در یک QSFP-DD	MPO-24 یا Dual CS	۵–۸W

نکته کانکتور: ماژول‌هایی مثل SR8، VR4، DR4 و 4×100 FR/LR معمولاً به MPO APC نیاز دارند؛ بیشتر بقیه با PC/UPC. برای کابل‌کشی ۴۰۰G راهنماهای Panduit/Corning/Leviton در بخش Literature صفحه پشتیبانی سیسکو موجود است.

علاوه بر کلاینت اپتیکس، سیسکو 400G Coherent (ZR/ZR+/ULH) را در فرم QSFP-DD برای Routed Optical Networking دارد — دیتاشیت‌های coherent و Ultra Long Haul جداگانه منتشر شده‌اند.

ماژول ۸۰۰ گیگ: OSFP و QSFP-DD ZR/ZR+

سیسکو دو مسیر اصلی ۸۰۰G دارد:

• OSFP 800G client optics — طبق Cisco OSFP 800G Transceiver Modules Data Sheet برای فابریک دیتاسنتر و AI با چگالی بسیار بالا.
• QSFP-DD و OSFP 800G ZR/ZR+ coherent — طبق دیتاشیت 800G ZR/ZR+ Coherent Optics برای لینک‌های بلند و معماری RON بدون ترانسپوندر جدا.

در نقشه راه پورتفولیوی Optics سیسکو، مسیر به سمت ۱٫۶ ترابیت نیز برای پلتفرم‌های نسل بعد مطرح است؛ انتخاب فرم‌فاکتور (OSFP در برابر QSFP-DD) باید با پورت سخت‌افزاری سوئیچ/روتر یکی باشد — این دو جفت‌شونده فیزیکی نیستند.

Use Case: Spine/Leaf ۸۰۰G داخل دیتاسنتر AI با OSFP client؛ اتصال دو DC روی dark fiber یا خط آمپلی‌فاید با 800G ZR+ pluggable روی روتر Cisco 8000 / NCS.

Cisco Smart SFP؛ SONET/SDH و TDM روی Packet

طبق Cisco Smart SFP Data Sheet، این ماژول‌ها برای مهاجرت Transport به Packet و کاربردهایی مثل TDM over Packet، SAToP و تجمیع لینک‌های SONET/SDH ساخته شده‌اند و با راه‌حل HD CEM روی خانواده‌های NCS4200 / NCS540 / ASR900 کار می‌کنند.

پارت	کاربرد	مدیا
SFP-T1F-SATOP-I	T1F SAToP	مس RJ-45
SFP-E1F-SATOP-I	E1F SAToP	مس Cat5e/6A
SFP-T3F-SATOP-I	T3F SAToP	Mini Coax
SFP-CH-OC3STM1-I	Channelized OC-3/STM-1 (CSoP)	SMF LC؛ تا ~۱۵km
SFP-TS-OC3STM1-I	Transparent OC-3/STM-1 (TSoP)	SMF؛ تا ~۴۰km
SFP-TS-OC12STM4-I	Transparent OC-12/STM-4	SMF؛ تا ~۴۰km

Use Case: اپراتور یا سازمان با لینک‌های قدیمی TDM/SONET که می‌خواهد روی روتر Packet سیسکو بدون شاسی TDM جدا، همان سرویس را نگه دارد.

Cisco Routed PON؛ OLT داخل پورت SFP+

راه‌حل Cisco Routed PON شاسی OLT اختصاصی را حذف می‌کند و OLT را به صورت pluggable روی پورت ۱۰G روترهای NCS 540 / NCS 5500 / NCS 5700 می‌آورد. طبق دیتاشیت 10G Routed PON Modules:

• SFP-10G-OLT20-X — ماژول XGS-PON OLT SFP+ (کلاس ODN N2)، split تا ۱:۱۲۸، کانکتور SC/UPC، برد حدود ۲۰km، مصرف حدود ۳٫۲W.
• لایسنس نرم‌افزاری مرتبط مثل R-PON-10G-RTU.
• ONTهای سازگار با استاندارد OMCI در سمت مشترک.

سیسکو همچنین دیتاشیت جدا برای 10G Routed PON ONT دارد. این خانواده با ماژول اترنت معمولی SFP-10G-SR/LR اشتباه گرفته نشود — کاربرد کاملاً PON است.

Assurance Sensor SFP؛ پایش سرویس داخل پورت

خانواده Cisco Provider Connectivity Assurance Sensor SFP (قبلاً Accedian Skylight) ماژول‌هایی هستند که علاوه بر لینک، قابلیت service assurance، متریک و demarcation دارند — برای Carrier Ethernet، موبایل و سرویس‌های IP. نمونه‌های ۱۰G از راهنمای نصب رسمی:

• S10G-SR-PM-D-I — SR MMF با Performance Monitoring
• S10G-LR-PM-D-I / S10G-ER-PM-D-I — LR ۱۰km / ER ۴۰km
• جفت‌های BiDi مثل S10G-BD-PM-D-I و S10G-BU-PM-D-I و نسخه‌های B40

نسخه‌های ۱G مسی و نوری هم در سری Assurance Sensor موجودند. این‌ها را فقط وقتی انتخاب کنید که پلتفرم Assurance و نیاز مانیتورینگ سرویس دارید؛ جایگزین ساده GLC/SFP-10G نیستند.

QDD OLS؛ Open Line System داخل پورت QSFP-DD

طبق Cisco QSFP-DD Pluggable Open Line System (QDD OLS)، سیسکو آمپلی‌فایر/خط نوری را به فرم pluggable فشرده کرده تا کنار ماژول‌های 400G ZR/ZR+/Bright ZR+ روی همان روتر، معماری Routed Optical Networking (RON) را ساده‌تر کند. به جای شاسی OLS جدا، بخشی از قابلیت خط روی پورت QSFP-DD روتر (مثلاً Cisco 8000 / NCS) میزبان می‌شود.

مثال عملی: دو روتر با coherent 400G ZR+ به هم وصل‌اند و برای جبران افت لینک بلند، ماژول QDD OLS روی پورت مجاور همان شاسی قرار می‌گیرد.

ماژول‌های ۱۰۰ مگ، Fast Ethernet، TwinGig و SONET/SDH

صفحه سری Cisco Transceiver Modules این زیرمجموعه‌ها را هم فهرست می‌کند:

• Cisco 100 Megabit / Fast Ethernet SFP — برای پورت‌های ۱۰۰M قدیمی (مثلاً GLC-FE-100FX و مشابه؛ برخی مدل‌ها EOL).
• Cisco TwinGig Converter Module — آداپتر تبدیل پورت ۱۰G X2 به دو پورت SFP گیگابیت روی کارت‌های قدیمی Catalyst.
• Cisco SONET/SDH SFP — برای لینک‌های POS/ATM/SONET روی روترها (جدا از Smart SFP جدید).
• Industrial Temp 10G DWDM SFP+ — DWDM ده گیگ با بازه دمایی صنعتی برای محیط‌های سخت.
• QSFP28 100G ZR Digital Coherent — coherent صد گیگ در فرم QSFP28 برای لینک‌های بلندتر از ZR4 معمولی.

FEC، Breakout و ماتریس‌های رسمی سیسکو

سیسکو white paperهای مهمی برای اپتیکس دارد که قبل از خرید باید مفهوم‌شان را بدانید:

• Understanding FEC and Its Implementation in Cisco Optics — بدون هماهنگی FEC (به‌ویژه در ۲۵/۴۰/۱۰۰/۴۰۰G) لینک یا برقرار نمی‌شود یا فاصله کوتاه می‌شود.
• What are breakouts and how do you use them? — مثلاً ۱×۴۰→۴×۱۰، ۱×۱۰۰→۴×۲۵، ۱×۴۰۰→۴×۱۰۰ یا ۸×۵۰.
• Cisco Optics Product Information Matrix و ابزارهای:

• Optics-to-Device Compatibility Matrix
• Optics-to-Optics Interoperability Matrix

همچنین راهنماهای نصب رسمی مثل Cisco SFP/SFP+ Installation Notes، Optical Transceiver Handling Guide و RCSI برای ایمنی لیزر Class 1 در پشتیبانی سری موجود است.

CFP، CFP2، CFP4 و Cisco CPAK

این فرم‌فاکتورها بیشتر روی روترها و کارت‌های ۱۰۰G نسل قبل دیده می‌شوند. CPAK طراحی جمع‌وجور سیسکو برای ۱۰۰G بود. اگر روی ASR/NCS پورت CFP دارید، ماژول را از همان خانواده و ماتریس همان پلتفرم انتخاب کنید — با QSFP28 جابه‌جا نمی‌شود مگر با آداپتر/کارت مناسب.

ماژول‌های Fibre Channel برای MDS و نکسوس

سیسکو برای SAN ماژول‌هایی مثل DS-SFP-FC8G/16G/32G-SW دارد که روی MDS و پورت‌های Unified نکسوس FX استفاده می‌شوند. این‌ها با اترنت SX/SR عوضی گرفته نشوند.

مثال: نکسوس ۹۳۱۸۰YC-FX در حالت FC ۱۶G به استوریج؛ ماژول DS-SFP-FC16G-SW روی OM3/OM4.

DAC و AOC؛ وقتی «ماژول» در واقع کابل است

DAC (Direct Attach Copper) ارزان و کم‌مصرف برای ۱–۵ متر داخل رک. AOC (Active Optical Cable) سبک‌تر، بدون EMI، برای فاصله بیشتر داخل سالن. هر دو باید از نظر سرعت (۱۰/۲۵/۴۰/۱۰۰) با پورت یکی باشند.

DOM / DDM؛ مانیتورینگ نوری

بیشتر ماژول‌های سیسکو از Digital Optical Monitoring پشتیبانی می‌کنند: توان TX/RX، دما، ولتاژ، جریان لیزر. در NX-OS/IOS با دستوراتی مثل show interface transceiver details دیده می‌شود. برای عیب‌یابی لینک‌های فیبر حیاتی است.

چگونه ماژول فیبر نوری سیسکو مناسب انتخاب کنیم؟

1. سرعت پورت را مشخص کنید (۱/۱۰/۲۵/۴۰/۱۰۰…).
2. نوع فیبر موجود: OM چند؟ SMF زرد؟ تک‌رشته یا دوبلکس یا MPO؟
3. فاصله واقعی + افت پچ‌پنل را حساب کنید.
4. Form Factor پورت دستگاه (SFP+ یا QSFP28؟).
5. نسخه IOS/NX-OS و ماتریس tmgmatrix.cisco.com.
6. نیاز به FCoE/FC، Industrial Temp، یا DOM را در نظر بگیرید.

جدول تصمیم‌گیری سریع

سناریو	پیشنهاد ماژول سیسکو
۱G داخل ساختمان OM3	GLC-SX-MMD
۱G بین دو سایت ۸km	GLC-LH-SMD
۱۰G داخل دیتاسنتر	SFP-10G-SR یا DAC
۱۰G بین ساختمان‌ها ۱۰km	SFP-10G-LR
۲۵G سرور به Leaf	SFP-25G-SR-S / DAC
۴۰G با فیبر LC قدیمی	QSFP-40G-SR-BD
۱۰۰G Leaf-Spine MPO	QSFP-100G-SR4-S
۱۰۰G بین DC تا ۲km	QSFP-100G-CWDM4-S / FR-S
کمبود فیبر تک‌رشته	جفت BiDi هم‌خانواده
چند کانال روی یک جفت SMF	CWDM-SFP + MUX
۴۰۰G داخل سالن MMF موازی	QDD-400G-SR8-S / VR4
۴۰۰G بین سالن ۲km SMF	QDD-400G-FR4-S
۴۰۰G بین دو DC روی dark fiber	QSFP-DD 400G ZR/ZR+
۸۰۰G فابریک AI	OSFP 800G client
PON روی روتر NCS	SFP-10G-OLT20-X (Routed PON)
مهاجرت TDM/SONET به Packet	Cisco Smart SFP
مانیتورینگ سرویس Carrier	Assurance Sensor SFP

سوالات متداول ماژول فیبر نوری سیسکو

آیا هر SFP سیسکو روی هر سوئیچ کار می‌کند؟
خیر. حتی اگر فیزیکی جا برود، ممکن است پلتفرم یا نسخه نرم‌افزار آن را قبول نکند. ماتریس رسمی را چک کنید.

فرق S-Class با ماژول کامل چیست؟
نسخه‌های -S معمولاً مجموعه ویژگی محدودتری دارند (مثلاً بدون FCoE) و برای اترنت خالص ارزان‌ترند.

OM5 برای همه ماژول‌های سیسکو بهتر است؟
طبق white paper سیسکو، برای اکثر ترنسیورهای تک‌طول‌موج ۸۵۰nm تفاوت فاصله با OM4 ندارید.

ماژول شخص ثالث؟
سیسکو رسماً third-party را پشتیبانی نمی‌کند؛ ریسک DOM و پشتیبانی را خودتان می‌پذیرید.

فرق QSFP-DD و OSFP چیست؟
هر دو می‌توانند ۴۰۰/۸۰۰G باشند، ولی فرم فیزیکی متفاوت است و روی پورت یکدیگر جا نمی‌روند. پورت دستگاه تعیین می‌کند کدام را بخرید.

Routed PON همان SFP-10G-LR است؟
خیر. SFP-10G-OLT20-X یک OLT کامل XGS-PON داخل فرم SFP+ است و فقط برای راه‌حل Cisco Routed PON روی روترهای پشتیبانی‌شده معنا دارد.

کی به Smart SFP نیاز دارم؟
وقتی باید سرویس TDM/SONET/SDH را روی شبکه Packet سیسکو نگه دارید (SAToP / TSoP / CSoP)، نه برای لینک اترنت معمولی.

پوشش کامل پورتفولیوی Cisco Transceiver Modules

طبق هاب رسمی Cisco Optics / Transceiver Modules و صفحه پشتیبانی سری، این مقاله خانواده‌های زیر را پوشش می‌دهد: ۱۰۰M و Fast Ethernet، ۱G GBIC/SFP، ۱۰G (SFP+/XFP/X2/XENPAK)، ۲۵G SFP28، ۴۰G QSFP+، ۵۰G SFP56، ۱۰۰G QSFP28، ۲۰۰G QSFP56، ۴۰۰G QSFP-DD، ۸۰۰G OSFP و coherent ZR/ZR+، CWDM/DWDM، Smart SFP، Assurance Sensor SFP، Routed PON OLT/ONT، QDD OLS، ماژول‌های Fibre Channel، TwinGig، SONET/SDH و ابزارهای ماتریس سازگاری/تعامل‌پذیری.

جمع‌بندی

دنیای ماژول‌های فیبر نوری سیسکو (Cisco Transceiver Modules) از GBIC یک گیگ تا OSFP هشتصد گیگ و coherent ZR/ZR+ گسترده است؛ منطق انتخاب همیشه یکی است: سرعت، فیبر، فاصله، Form Factor، FEC، و سازگاری پلتفرم در TMG Matrix. اگر این موارد را درست بچینید، لینک پایدار می‌ماند — چه در Access سازمانی با GLC-SX، چه در فابریک نکسوس با QSFP-100G، چه در Core با QSFP-DD/OSFP.

منابع اصلی: هاب Cisco Optics Transceiver Modules؛ صفحه پشتیبانی Cisco Transceiver Modules Series؛ دیتاشیت‌های 10GBASE SFP+ (c78-455693)، 25GBASE SFP28 (c78-736950)، 40GBASE QSFP (c78-660083)، 50GBASE SFP56، 100GBASE QSFP (c78-736282)، 200G QSFP56، 400G QSFP-DD (c78-743172) و coherent/ULH، OSFP 800G، 800G ZR/ZR+، Smart SFP، Routed PON Modules/ONT، QDD OLS، Gigabit SFP، Industrial Temp 10G DWDM، QSFP28 100G ZR؛ white paperهای OM4/OM5، FEC، Breakouts و 50G NG Networks؛ ابزارهای TMG Compatibility و Interoperability Matrix (tmgmatrix.cisco.com). تصویر اول انواع ماژول؛ بنر پست از هیرو رسمی Cisco Optics.

مطالب مرتبط در شبکه: سوئیچ سیسکو سری نکسوس ۹۳۱۸۰ · فروش تجهیزات سیسکو